Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini

CUỘC ĐỜI MÔSÊ

Carlo Maria Martini[1]

 

Dẫn nhập

Trong các bài sau đây, chúng ta sẽ cùng nhau suy tư và chiêm niệm về “Cuộc đời Môsê”. Cuộc đời của ông là một hành trình đức tin, cuộc đời chúng ta cũng vậy. Hơn nữa, chiêm niệm cuộc đời Môsê sẽ giúp chúng ta chiêm niệm cuộc Vượt Qua của Đức Giêsu, của Giáo Hội và của mỗi người chúng ta.

Nhờ những bài suy niệm, chúng ta sẽ gặt hái thêm kiến thức phong phú về Kinh Thánh, đặc biệt là sách Xuất Hành, vì tác giả, Đức Hồng Y Martini, là một nhà chú giải kinh thánh lỗi lạc, mặc dù “Cuộc đời Môsê” được sắp xếp theo trình tự tuần Linh Thao theo thánh Inhaxiô.

                                                               

Linh mục Mỹ Sơn, Long Xuyên

 

 

BÀI BẢY (PHẦN II)

CÁI CHẾT CỦA MÔSÊ, CÁI CHẾT CỦA CHÚA GIÊSU,  

CỦA MẸ MARIA VÀ VƯỢT QUA CỦA NGƯỜI KITÔ HỮU

 

2. Cái chết của Chúa Giêsu, một cái chết trong đức tin

 

Cái chết của Chúa Giêsu giống với cái chết của Môsê, nhưng có những điểm khác.

Trước hết, Chúa Giêsu chết trong cô đơn (Mc 14, 50) “mọi người đều bỏ rơi Chúa và chạy trốn”. Một nỗi cô đơn cay đắng hơn Môsê nhiều vì Môsê tự ý xa rời dân ông, trong khi, hổ thẹn thay, chính các môn đệ lại bỏ rơi Chúa Giêsu là thầy mình. Chúa Giêsu chết trong cô đơn, nói đúng hơn, Ngài bị cô lập, bị bỏ rơi lúc chết.

 

Chúa Giêsu cũng chết trong vâng phục như Môsê, Philipphê 2, 8: “Ngài đã tự huỷ… vâng phục cho đến chết… chết trên thập giá”. Chúa Giêsu là hình ảnh người tôi tớ Thiên Chúa tự huỷ chính mình ra không hoàn toàn.

 

Chúa Giêsu cũng chết trong đau khổ như Môsê.

Nhưng khác với Môsê. Môsê chỉ bị cấm vào Đất Hứa (có khi đó lại là có phúc hơn vì những bất hạnh đang chờ những ai tiến vào Đất Hứa, theo giải thích của các Rabbi Do Thái). Còn Chúa Giêsu bị chối bỏ bởi chính những người mà Ngài yêu mến và sẵn sàng hiến tặng tất cả cho họ. Gioan 1, 11: “Ngài đến trong nhà Ngài, nhưng người nhà lại không đón nhận Ngài”. Như vậy, cái chết của Chúa Giêsu giống cái chết của Môsê, nhưng thê thảm hơn, đau đớn hơn, nhục nhã hơn rất nhiều; ngoài ra Ngài lại còn bị người khác đối xử đầy ác ý.

 

Chúa Giêsu biến mất

 

Chúng ta cũng có thể nói Chúa Giêsu hoàn toàn biến mất như Môsê. Chúng ta có thói quen liên kết cái chết và sự Phục Sinh của Chúa Giêsu nên không coi Ngài như đã biến mất. Nhưng Phục Sinh là sự thể hiện quyền năng Thiên Chúa hoạt động trong một người đã chết hẳn. Cái chết đã hoàn toàn huỷ diệt người ấy. Chết là chấm dứt tất cả: những ước mơ, hi vọng, tình nghĩa, khả năng sống.

 

Chúa Giêsu đã chấp nhận cái chết như vậy, một cái chết thực sự, chứ không chỉ là một chuyển tiếp ngắn ngủi từ sự chết sang sự sống, nhưng như một kết thúc, một huỷ diệt sự sống. Chúa Giêsu chết thực sự, nhưng niềm tin loan báo cho chúng ta rằng Ngài vẫn sống trong vinh quang.

 

Kết luận: Sự tồn tại của Môsê sau cái chết khá mong manh, trong khi Chúa Giêsu thực sự sống lại. Kinh nghiệm về sự tồn tại của Môsê nhường chỗ cho một kinh nghiệm hoàn toàn mới, bất ngờ, hoàn toàn khác biệt, đó là kinh nghiệm Phục Sinh.

 

3. Cuộc Vượt Qua (Phục Sinh) của Mẹ Maria

Làm sao chúng ta có thể chiêm ngắm cuộc Vượt Qua của Mẹ Maria khi Kinh thánh không nói gì đến? Tuy vậy, cũng có vài bản văn giúp chúng ta hiểu Mẹ Maria đã rời khỏi cuộc sống và đi vào vinh quang thế nào.

 

a. Bản văn nói đến sự rời bỏ cuộc đời là 2 Cor 5, 8. Trong đó, thánh Phaolô nói: “Vậy, chúng tôi luôn mạnh dạn, và điều chúng tôi thích hơn, đó là lìa bỏ thân xác để được ở bên Chúa.” Và trong Philipphê 1, 21, thánh Phaolô nhấn mạnh: “Đối với tôi, sự sống là chính Đức Kitô và cái chết là một mối lợi.” Rồi câu 23: “Vì tôi bị giằng co giữa hai đàng: ao ước của tôi là ra đi để được ở với Đức Kitô, điều này tốt hơn bội phần…” Ở những đoạn văn trên, chúng ta có thể đọc thấy tâm tình của chính Mẹ Maria. Ước muốn của Mẹ là được ở với Chúa Giêsu, người con yêu dấu của Mẹ; được giải thoát khỏi thế trần để được sống trọn vẹn với con mình.

 

Một ước muốn như vậy có nghĩa là nơi Mẹ, Chúa Giêsu đã chiến thắng sự sợ hãi cái chết. Thư Do Thái 2, 14-15: “…nhờ cái chết của Người, Người đã tiêu diệt tên lãnh chúa gây ra sự chết, tức là ma quỷ, và đã giải thoát những ai vì sợ cái chết mà suốt đời sống trong tình trạng nô lệ.”

 

Mẹ Maria có cùng suy nghĩ như thánh Phaolô, nên Mẹ hoàn toàn được giải thoát khỏi nỗi sợ hãi cái chết và hướng về Đức Kitô như hướng về sự sống đời đời.

 

Phần chúng ta, tại sao chúng ta sống trong tình trạng nô lệ cho tội? Vì chúng ta sợ chết. Mọi tội lỗi đều nói lên nỗi sợ hãi cái chết vì tội lỗi là một loại đam mê chiếm hữu cái người ta không muốn mất đi; thực vậy, dưới mắt chúng ta, chiếm hữu là dấu chỉ có sự sống và nếu không còn chiếm hữu được nữa, chúng ta cảm thấy cái chết thống trị chúng ta.

 

Như vậy, tất cả những gì chúng ta chiếm hữu: tiện nghi, hưởng thụ, giầu có, địa vị, quyền thế; tóm lại, tất cả những gì chúng ta dính bén cách này hay cách khác, với một ước muốn chiếm hữu bệnh hoạn; tất cả những điều đó đều như muốn gào lên: “Tôi không muốn chết. Tôi muốn có được sự chắc chắn rằng tôi không chết và tôi vẫn sống.” Chính vì vậy, khi là người đầu tiên vượt qua cái chết, Chúa Giêsu giải thoát chúng ta khỏi nỗi sợ hãi cái chết và nhờ vậy, cũng giải thoát chúng ta khỏi tất cả những gì làm chúng ta trở nên nô lệ (đó là tội lỗi).

 

b. Còn Mẹ bước vào vinh quang thế nào?

 

Chúng ta có thể đọc bản văn ngày lễ Đức Mẹ lên trời: “Nào những kẻ Cha Ta chúc phúc, hãy đến thừa hưởng vương quốc dọn sẵn cho các ngươi ngay từ thuở tạo thiên lập địa… vì xưa Ta đói, các ngươi đã cho ăn, …” (Mt 25, 34-35). Mẹ đã hiểu Ngôi Lời Thiên Chúa hiện diện trong một hài nhi bé nhỏ. Mẹ đã hiểu Thiên Chúa hiện diện trong những người bé nhỏ nhất, hèn kém nhất và phục vụ cho họ (qua Chúa Giêsu con Mẹ). Chính vì vậy, tâm hồn Mẹ mở rộng đón nhận mọi tạo vật, nên Mẹ xứng đáng là Mẹ nhân loại. Mẹ tiến vào vinh quang vì Mẹ đã hiểu và phục vụ những tạo vật bé nhỏ nhất, hèn kém nhất.

 

4. Những cuộc Vượt Qua của người kitô hữu, những cuộc Vượt Qua của đức tin.

 

- Vượt Qua trong bí tích Rửa tội

Cuộc Vượt Qua nền tảng là cuộc Vượt Qua của người kitô hữu trong bí tích Rửa tội. Chúng ta đi từ sự chết đến sự sống, từ chiếm hữu đến dâng hiến chính mình, từ sự phục vụ bằng cai trị trong vinh quang như Pharaô đến sự phục vụ của người tông đồ khiêm hạ, quên mình. Đó là giá trị của người tông đồ mà chúng ta luôn làm tươi mới lại mỗi ngày.

 

- Vượt qua quãng đời hoạt động đến quãng đời tĩnh lặng

Còn một Vượt Qua khác. Vượt Qua mà Mô-sê đã trải nghiệm vào những ngày cuối đời. Vượt Qua từ quãng đời hoạt động đến quãng đời tĩnh lặng. Vượt qua này có thể là một thương tổn mà chúng ta ai cũng phải trải qua cách này cách khác, không trốn tránh được. Một sự thực không thể chối bỏ, đó là chúng ta luôn muốn hoạt động, chúng ta được Chúa tạo dựng để hoạt động, để làm việc, chúng ta luôn nghĩ đến hoạt động, lên những kế hoạch, chương trình, chúng ta muốn là người hữu ích cho người khác, chúng ta muốn phục vụ người khác. Nhưng cũng phải thừa nhận một sự thực khác, đó là sẽ đến lúc chúng ta thấy mình trở thành đối tượng cho người khác phục vụ; đau yếu, bệnh tật sẽ trở thành một Vượt Qua thực sự. Nó là khúc dạo đầu cho cuộc Vượt Qua nghiệt ngã hơn, đó là Vượt Qua sự chết.

 

Chúng ta sống thời gian vượt qua từ cuộc đời hoạt động đến quãng đời tĩnh lặng mỗi ngày. Chẳng ích chi khi bắt kim đồng hồ dừng lại hay ngừng xé những tờ lịch hàng ngày, vì chúng ta vẫn tiến dần tới quãng đời tĩnh lặng. Và kẻ ít, người nhiều, chúng ta đều biết quãng đời tĩnh lặng, thụ động, chìm vào quên lãng là thời gian thanh luyện qua đau đớn, bệnh tật, buồn tủi và cô đơn.

 

Bệnh tật, đau yếu khiến chúng ta phải tiếp nhận và được phục vụ, chứ không còn hoạt động và phục vụ như khi khỏe mạnh. Ai trong chúng ta cũng muốn phục vụ người khác, nhưng sẽ đến lúc, phải để người khác phục vụ, phải chấp nhận được phục vụ. Những giờ phút ấy khó có ai tránh được. Và một thảm kịch nội tâm thực sự sẽ xảy đến cho một số người trong chúng ta; khi những người này không thể nhẫn nhục chịu đựng việc mình trở nên gánh nặng cho người khác, sau một đời anh hùng xả kỷ, hiến thân phục vụ; họ thấy khó chấp nhận sự làm ơn mà người khác ban cho họ. Đó là một kinh nghiệm thực sự mới với chúng ta, và chúng ta phải chuẩn bị sẵn sàng trước; Chúa sẽ đến cứu giúp chúng ta và tất cả những điều đó giống như một cuộc vượt qua Biển Đỏ mới. Chúng ta hãy nghĩ đến căn bệnh tê liệt toàn thân, bắt chúng ta nằm bất động, gắn chặt với cái giường, hoàn toàn vô năng, hoàn toàn lệ thuộc vào sự phục vụ của người khác, dù là những cử động nhỏ nhoi. Lúc đó, dù muốn, chúng ta cũng không làm được gì và bắt buộc phải nhờ người khác giúp.

 

Vì thế, chúng ta phải ý thức điều này: con người chúng ta không thuần túy là hoạt động, phục vụ, mà hòa lẫn cả hai: hoạt động để phục vụ và thụ động để được phục vụ. Điều đó cho phép chúng ta phục vụ lẫn nhau. Khi còn trẻ, còn khỏe, chúng ta nghiêng về phía hoạt động để phục vụ, nhưng từ từ, thế quân bình nghiêng về phía thụ động để được phục vụ, cho đến khi Chúa mời gọi ta đến sự bất động hoàn toàn là cái chết. Sự thụ động cuối cùng đó Mô-sê đã trải qua, Chúa Giêsu cũng đã trải qua, và Mẹ Maria cũng vậy, theo một cách nào đó; và đương nhiên, rồi đến lượt chúng ta, chắc chắn cũng phải trải qua.

 

- Vượt Qua nỗi sợ hãi cái chết

Tất cả chúng ta đều sợ hãi cái chết. Chỉ nghĩ đến nó, chúng ta đã thấy sợ. Nghĩ đến mình phải chết, chúng ta muốn chống lại. Có ai muốn chết đâu. Và chỉ với đức tin, với niềm hi vọng và đức ái, chúng ta mới có can đảm chấp nhận cái chết mà không thất vọng. Chính vì thế, chúng ta luôn cầu nguyện: “Cầu cho chúng con khi nay và trong giờ lâm tử” (Kinh Kính Mừng). Với sức mạnh của niềm tin, chúng ta sẽ vượt qua nỗi sợ hãi cái chết và chính cái chết.

 

- Vượt Qua để đi đến Phục Sinh

Thánh Phaolô nói: chúng ta sống sự sống Phục Sinh bởi vì Thần Khí của Đấng Phục Sinh đã ngự trong ta (Roma 8, 11): “Nếu Thần Khí ngự trong anh em, Thần Khí của Đấng đã làm cho Chúa Giêsu sống lại từ cõi chết, thì Đấng đã làm cho Chúa Giêsu sống lại từ cõi chết, cũng sẽ dùng Thần Khí của Người đang ngự trong anh em, mà làm cho thân xác anh em được sự sống mới.”

 

Như vậy, chúng ta đi từ sự chết đến sự sống. Sự Phục Sinh làm cho toàn bộ cuộc sống tại thế của chúng ta đầy ý nghĩa. Cuộc đời của người kitô hữu là cuộc đời của một người Phục Sinh, chứ không phải của một người sẽ phải chết và chết là hết. Theo thánh Phaolô, để được Phục Sinh, chúng ta không được sống theo xác thịt vì xác thịt đưa đến sự chết (Rm 8, 5-13; Galata 5,22…). Chúng ta phải sống theo Thần Khí mà hoa trái của Thần Khí là: “Bác ái, niềm vui, bình an, nhẫn nhục, nhân hậu, từ tâm, trung tín, hiền hoà, tiết độ.” Đó là đời sống Phục Sinh của người kitô hữu.

 

Để kết, chúng ta cùng cầu xin: “Lạy Chúa, Chúa ở trong con. Xin hãy đến với quyền năng của Chúa. Xin ban cho chúng con, ngay hôm nay, sống cuộc sống Phục Sinh.”

 

Xin ơn hiểu biết về nỗi sợ hãi cái chết, về nguyên nhân sợ hãi cái chết nơi mỗi người chúng ta; suy nghĩ và chiêm niệm sự Phục Sinh của Chúa, của mỗi người. Xin ơn đức tin để sống Phục Sinh từng giây phút trong cuộc đời.

 

Câu hỏi gợi ý:

 

1. Tại sao tôi sợ hãi cái chết?

- Vì quá quyến luyến đời này: địa vị, quyền hành, danh vọng, tiện nghi, hưởng thụ, v.v.? Tôi vẫn luôn tìm cách chiếm hữu nhiều hơn nữa?

- Hoặc vì chưa sống đức tin vào sự Phục Sinh sâu xa, vững mạnh? Điều này biểu lộ qua sự từ bỏ những ham muốn trần tục, qua việc sống những giá trị siêu nhiên: thương xót, hiền hoà, yêu thương, khó nghèo, v.v. của 8 mối phúc.

2. Tôi có hiểu sâu xa ý nghĩa của đời sống Phục Sinh? Có sống sự Phục Sinh ngay từ đời này? Có làm cho ý nghĩa sự Phục Sinh thấm nhập toàn bộ cuộc sống tại thế của tôi không?

 

 


[1] Các bài suy niệm phỏng dịch từ “Vie de Moise, vie de Jesus et existence pascale”, Éd. St.-Augustin-St-Maurice, Suisse, 1994

 

Bài viết liên quan:

Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Page 1 of 20 (192 items)
Prev
[1]
2
3
4
5
6
7
18
19
20
Next
Bài viết mới
Câu chuyện chiều thứ 7
Thống kê Truy cập
Đang online: 497
Tất cả: 61,647,780