Viết Cho Các Gia Đình Trẻ: GIÁO DỤC CON CÁI

Viết Cho Các Gia Đình Trẻ : GIÁO DỤC CON CÁI

(Tiếp theo và còn tiếp)

 

Để giúp các bạn có được định hướng và giáo dục những đứa con của mình đạt đến sự trưởng thành tốt nhất, xin chia sẻ với các bạn cách tóm tắt phương pháp giáo dục mà tác giả Thôi Hoa Phương đã chia sẻ trong tập sách: “CHA MẸ LÀ NGƯỜI THẦY ĐẦU TIÊN TỐT NHẤT, NXB. Văn Hóa – Thông Tin.

II. NẮM BẮT THỜI KỲ MẪN CẢM TRONG QUÁ TRÌNH TRƯỞNG THÀNH CỦA TRẺ

 

1. Nắm Bắt Thời Kỳ Mẫn Cảm Của Các Giác Quan

Trẻ từ khi sinh ra đã có thể dùng những giác quan như thính giác, thị giác, vị giác, xúc giác để làm quen với môi trường và tìm hiểu sự vật. Maria Montessori cho rằng, thời kỳ nhạy cảm của các giác quan là từ khi sinh ra đến lúc 6 tuổi, và từ 2 - 2 tuổi rưỡi là thời gian mà các giác quan trở nên nhạy cảm nhất. Trẻ nhỏ tầm 2 tuổi thường chú ý đến những vật thể bé nhỏ. Khác với người lớn, dù chỉ là một thứ nhỏ nhặt trên bối cảnh của bức tranh rộng lớn, trẻ vẫn có thể nhẹ nhàng và dễ dàng nắm bắt được. Sự quan tâm đến những tiểu tiết như thế khiến trẻ không chỉ chú ý tới sự biến đổi của môi trường xung quanh một cách có lựa chọn mà còn khiến các giác quan của trẻ trở nên nhanh nhạy hơn.

Trong giai đoạn nhạy cảm của các giác quan, trẻ có thể dễ dàng học được các loại hình khối, phân biệt màu sắc, phương hướng, độ cao thấp của âm thanh, và có khi nhận biết được cả mặt chữ, những điều này đều đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển hơn nữa về trí tuệ của trẻ sau này. Vì vậy, trong giai đoạn mẫn cảm này của trẻ, cha mẹ cần phải:

- Xem trọng sự gắn bó tình cảm của trẻ

Chính tình cảm gắn bó với cha mẹ sẽ thúc đẩy sự phát triển của lòng tin ở trẻ, giúp hình thành tâm lý khỏe mạnh ở trẻ. Vậy làm thế nào mới là thực sự xem trọng tình cảm ấy của trẻ, và phải làm gì để trẻ trải qua được giai đoạn tình cảm gắn bó này một cách thuận lợi?

+ Hãy ôm và vỗ về trẻ nhiều hơn

+ Tạo nên sự gắn bó có tính an toàn giữa mẹ và con

+ Hãy cùng trẻ chơi đồ chơi

+ Không giao phó trẻ cho người khác nuôi

+ Hạn chế tối đa cảm giác mất mát hụt hẫng ở trẻ

- Phát triển thị giác cho trẻ

Từ 0 - 5 tuổi là thời kỳ nhạy cảm để bồi dưỡng năng lực quan sát và khả năng thị giác của trẻ, cha mẹ nên biết nắm bắt thời kỳ này để có sự luyện tập thích hợp cho thị giác của các bé, thúc đẩy sự phát triển về khả năng tập trung và khả năng phân biệt. Những việc cha mẹ nên làm để giúp cho thị giác của trẻ được phát triển tốt:

+ Treo một số đồ vật trên giường trẻ

+ Bố trí môi trường kích thích hợp lý

+ Định hướng cho trẻ dùng mắt quan sát

+ Cùng trẻ chơi những trò chơi thị giác như: trò chơi tháp đỏ; bánh quy hình động vật đối chiếu với hình ảnh; …

Tóm lại, người lớn và trẻ nên thường xuyên chơi các loại trò chơi thị giác như thế, sẽ giúp ích rất nhiều cho việc nâng cao khả năng quan sát và năng lực thị giác của trẻ.

- Phát triển thính giác cho trẻ

Từ 0-2 tuổi là thời kỳ mẫn cảm để phát triển thính giác, trong giai đoạn này tiến hành rèn luyện thính lực cho trẻ sẽ thu được hiệu quả cao mà lại không mất nhiều công sức. Vậy phải làm thế nào mới phát triển khả năng thính giác của trẻ?

+ Tạo môi trường âm thanh phù hợp, nhưng tránh làm trẻ giật mình sợ hãi.

+ Tặng cho trẻ những đồ chơi thính giác phù hợp, nhất là cha mẹ nên thường xuyên cho con ra ngoài dạo bộ, để trẻ cảm nhận được muôn vàn âm thanh của tự nhiên.

+ Cùng trẻ chơi những trò chơi sử dụng thính lực như các loại nhạc cụ

+ Tránh những trở ngại cho thính lực của trẻ

Cần tránh những thứ âm nhạc gây kích thích thần kinh, Không được để trẻ nghe nhạc, bằng tai nghe; đồng thời cũng nên để ý phòng ngừa những bệnh thường gặp ở tai.

- Phát triển vị giác của trẻ

Các cơ quan vị giác của trẻ bắt đầu hình thành từ trong thời kỳ thai nhi. Vị giác của trẻ mới sinh vô cùng nhạy bén, những thứ kích thích vị giác không giống nhau thì dẫn tới những phản ứng vị giác khác nhau. Rất nhiều cha mẹ phát hiện, từ giây phút trẻ cất tiếng khóc chào đời, chỉ cần là thứ gì có thể cho được vào miệng là các bé đều muốn nếm thử.

Xét từ góc độ tâm lý học, việc trẻ đưa thứ gì đó vào miệng cắn trước tiên là muốn thử xem nó có vị gì, sau đó là muốn dùng lưỡi để cảm nhận đặc tính của vật thể. Bởi đối với trẻ nhỏ, sử dụng lưỡi chính là cách để cảm nhận sự vật, chính việc cắn hay liếm một thứ gì đó cũng làm cho trẻ cảm thấy vui thích. Nhưng nếu trẻ cứ tùy tiện bỏ thứ gì đó vào miệng thì sẽ không an toàn và mất vệ sinh, người lớn nên chú ý đến việc tạo cho trẻ những kích thích vị giác an toàn để làm phong phú hơn những trải nghiệm của vị giác như: chuẩn bị sẵn một ít nước ép trái cây để trẻ thưởng thức, dạy trẻ dùng tay để sờ các đồ vật, …

- Phát triển xúc giác của trẻ

Thời kỳ sơ sinh là giai đoạn nhạy cảm để phát triển xúc giác ở trẻ. Trong thời kỳ này, xúc giác của trẻ sẽ phát triển vô cùng nhanh chóng. Bắt đầu từ tháng thứ 3, trẻ sẽ dùng xúc giác của mình để gom nhặt thông tin của sự vật trong thế giới xung quanh. Lúc mới bắt đầu, trẻ dùng miệng để tiếp xúc đồng thời tìm hiểu về vật thể. Sau 1 tuổi, việc tìm hiểu bằng miệng bắt đầu giảm dần, các động tác của tay tăng lên. Để giúp cho trẻ có thể phát triển xúc giác cách tốt nhất, cha mẹ nên mua cho trẻ những đồ chơi cầm, nắm thích hợp; những loại vải có chất liệu khác nhau như vải sợi gai, vải bạt, vải lụa, vải sợi hóa học, vải nilon, vải cotton, chất liệu da thuộc hay những thứ đồ chơi làm từ những chất liệu trên đều có thể là đồ chơi xúc giác cho trẻ.

 

2. Nắm Bắt Thời Kỳ Nhạy Cảm Của Ngôn Ngữ Ở Trẻ Nhỏ

Khi trẻ bắt đầu biết chú ý nhìn khẩu hình của người lớn lúc nói chuyện, đồng thời phát ra tiếng “a, a” đòi học tiếng, thì đó chính là thời kỳ nhạy cảm của ngôn ngữ. Cho nên, trong giai đoạn trẻ tập nói, đòi hỏi cha mẹ phải tạo cho trẻ những kích thích ngôn ngữ phù hợp, dùng nhiều loại ngôn ngữ để khơi gợi trẻ nói chuyện, tạo cho các bé một môi trường học tập ngôn ngữ ở bên ngoài. Trong giai đoạn này, cha mẹ cần phải nói chuyện cùng trẻ nhiều hơn. Cùng trẻ hát những bài hát thiếu nhi cũng là cách rất hay giúp cho trẻ phát triển ngôn ngữ. Tuy nhiên, khi trẻ nói sai không nên cười nhạo.

Hãy luôn khuyến khích trẻ tập nói! Dạy trẻ chăm chú lắng nghe người khác nói. Kiên nhẫn nghe trẻ nói chuyện, và nếu trẻ nói ngọng thì cũng phải kiên nhẫn giúp chúng sửa. Để trẻ kết bạn với nhiều trẻ cùng tuổi cũng là cách giúp cho trẻ phát huy khả năng ngôn ngữ.

 

3. Nắm Bắt Thời Kỳ Nhạy Cảm Của Động Tác

Trong khoảng thời gian từ khi sinh ra đến lúc 4 tuổi, trẻ rất thích hoạt động, các động tác ngày càng nhuần nhuyễn, đó cũng là cơ sở cho việc phát triển trí tuệ sau này. Vì thế, cha mẹ cần phải bồi dưỡng thói quen hành động nhanh nhạy ở trẻ để giúp ích cho sự phát triển trí tuệ của chúng

- Tập luyện cho trẻ đôi chân mạnh mẽ

Khi trẻ đã biết đi, mục đích trẻ đi bộ khác hẳn với người lớn. Người lớn đi bộ là vì một mục đích bên ngoài nào đó, cho nên sẽ chỉ tập trung đi đến điểm cần đến. Ngược lại trẻ đi bộ là muốn hoàn thiện khả năng của bản thân, muốn phát hiện những thứ mới lạ. Trẻ đi rất chậm, vẫn chưa có những bước đi có tiết tấu nhịp điệu, hơn nữa chân lại ngắn nên không có sức để đi một quãng đường dài, vì thế, cho dù các bé có thể đi được thì cũng sẽ tỏ ra lười biếng, muốn người lớn bế mình. Đợi đến khi trẻ có bước đi vững chãi, có thể đuổi kịp tốc độ đi bộ của cha mẹ, thì tự nhiên bé sẽ không để người khác bế nữa. Lúc này, cha mẹ cần phải nhắc nhở trẻ để ý những vật cản dưới chân, rèn luyện cho trẻ sức bền bỉ, dẻo dai, để trẻ tự giác đi bộ.

- Cho trẻ quyền làm việc

Trẻ sinh ra đã có bản năng yêu thích làm việc, nhất là khi chúng bắt đầu biết suy nghĩ. Nhưng điều đáng tiếc là nhiều cha mẹ lại không hiểu, ngược lại còn phớt lờ những bản năng này của trẻ. Quả vậy, khi trẻ bắt đầu tư duy, chúng cảm thấy mình đã lớn, trước lúc làm việc gì đó là suy nghĩ một cách phân minh mạch lạc, sau đó mới bắt đầu hoạt động có mục đích rõ ràng. Kiểu hoạt động này trong con mắt của trẻ là một “công việc” hết sức ý nghĩa. Vì vậy, cha mẹ cần phải tạo cơ hội cho trẻ được thử sức, khoan dung trước sự mất trật tự và hỗn loạn mà trẻ tạo ra, để trẻ tự do tham gia mọi vận động thích hợp.

- Dạy trẻ các động tác tay chân và hình thể

Giai đoạn 3-4 tuổi, trẻ sẽ phát triển chiều cao, các bộ phận khác của cơ thể cũng phát triển nhanh. Trong vòng 1 năm, trẻ có thể cao thêm 8 cm, nặng thêm 3 kg. Đương nhiên, 3-4 tuổi là thời kỳ quan trọng để trẻ học được các kỹ năng vận động. Kỹ năng vận động chính là những khả năng liên quan đến cơ thể khi đang di chuyển trong không gian, chủ yếu bao gồm: đi lại, chạy, nhảy, nhảy lò cò, chạy nhanh... Trẻ nhỏ trong độ tuổi này tham gia các hoạt động ngoại khóa nhiều hơn, không chỉ thúc đẩy sự sinh trưởng của cơ thể, mà còn giúp phát triển trí tuệ. Kỹ năng vận động được nâng cao khiến trẻ nhỏ nhiệt tình hơn, vui vẻ và hoạt bát hơn khi tham gia các hoạt động vui chơi. Hễ có cơ hội là các bé đều thích cùng các bạn nô đùa, chạy nhảy, nhờ thế càng thúc đẩy khả năng vận động phát triển.

- Rèn luyện khả năng phối hợp giữa tay và mắt

Có một số trẻ nhỏ khả năng vận động nhất thời biểu hiện hơi tụt hậu một chút, cha mẹ cũng đừng quá căng thẳng, hãy rèn luyện kịp thời, sớm muộn gì cũng sẽ đuổi kịp tốc độ phát triển của những bạn nhỏ khác. Cho dù như thế, cha mẹ cũng phải chú ý phát triển khả năng vận động của các cơ bắp, đồng thời, trong cuộc sống hãy không ngừng động viên khích lệ con. Bạn có thể thực hiện một trong các cách sau đây.

+ Quan tâm tới năng lực thực tế của trẻ

+ Để trẻ tự mình lựa chọn: dùng bút vẽ hay bút chì

+ Đừng so sánh con với những đứa trẻ khác

Hương Quê

 

Bài viết liên quan:

Suy tư MVGĐ 8/2018: Tự do chứ không bị ép buộc
Suy tư Năm Mục vụ Gia đình 2018: Đồng hành với các gia đình trẻ
Viết Cho Các Gia Đình Trẻ: GIÁO DỤC CON CÁI
Suy tư Năm Mục vụ Gia đình 2018: Đồng hành với các gia đình trẻ
Viết cho các gia đình trẻ: GIA ĐÌNH LÀNH MẠNH
Suy tư mục vụ năm MVGĐ: CỘI RỄ VÌ SAO HÔN NHÂN KHÔNG HẠNH PHÚC (Bài 5)
Viết Cho Các Gia Đình Trẻ: Các giai đoạn trưởng thành của gia đình
Suy tư Năm Mục vụ Gia đình 2018: Đồng hành với các gia đình trẻ (Bài 4)
Suy tư MVGĐ năm 2018 (bài 3): Khi hôn nhân thất bại
Viết Cho Các Gia Đình Trẻ: Phương pháp trị liệu vấn nạn gia đình
Page 1 of 11 (108 items)
Prev
[1]
2
3
4
5
6
7
9
10
11
Next
Bài viết mới
  • Suy niệm Chúa Nhật 15 Thường niên B

    Gợi ý KHUYÊN BẢO, KHÍCH LỆ từ Bài Tin Mừng: Hãy có lòng yêu thương thông cảm thuộc về Thiên Chúa Tình Yêu để ở thế trên cao và có những ...

  • 5 cách vượt qua đau khổ

    Tôi học cách sao chép cùng với nỗi đau từng phút giây, cố gắng từng ngày với những khó khăn, lúc tiến lúc lùi. Đây là vài điều trong lúc đau ...

  • Khóc than

    Chúng ta mạnh hơn những vết thương của mình. Sự sống thì mạnh hơn cái chết. Sự tốt lành của Thiên Chúa thì hơn mọi mất mát. Nhưng khóc than ...

  • Những hình ảnh về người tu sĩ

    Người tu sĩ cũng được chọn để biến mình trở nên ngọn đèn chầu bên Nhà Tạm. Chẳng phải là những ánh hào quang chói chang, mà chỉ là một chút ánh ...

  • Ăn xin lòng thương hại và anh hùng bàn phím

    Hết sức thận trọng và cẩn mật khi cho điều gì đó lên mạng. Có khi mình cho là hay, có khi mình nghĩ mình là anh hùng bàn phím nhưng đàng ...

  • Khơi dậy đức tin âm ỉ của chúng ta

    Ta khơi dậy ngọn lửa đức tin bằng cách đưa mình trở về cội rễ lần nữa. Dù cho đức tin là một ơn Chúa ban, nhưng đôi khi thật hữu ích nếu ta đi ...

  • Năm sai lầm các bạn có thể vi phạm trong thánh lễ mà không biết

    Thánh lễ có nghi thức phụng vụ đã được ấn định rõ. Sau đây là năm sai lầm các bạn có thể vi phạm trong thánh lễ mà không biết.

  • Mù quáng trong tình yêu

    Có một sai lầm đáng tiếc xảy ra khi đánh giá một người mù quáng trong tình yêu vì dành quá nhiều giờ nhớ về nửa kia của mình. Thật ra, nếu nhớ ...

  • Giúp nhau sống tốt đời sống cộng đoàn

    Muốn cộng đoàn được ổn định, phải có những kỷ luật mà mọi người, kể cả bề trên, phải tuân thủ nó. Kỷ luật giúp bạn chế tính tự do phóng ...

  • Sống chậm và sống chất

    Sống chậm và sống chất không phải dừng lại như một khẩu hiệu đọc cho hay và nói cho vui mà chúng được sống thực hành như một thứ linh đạo giúp ...

Câu chuyện chiều thứ 7
Thống kê Truy cập
Đang online: 1045
Tất cả: 50,664,870