Viết Cho Các Gia Đình Trẻ: GIÁO DỤC CON CÁI

Viết Cho Các Gia Đình Trẻ: GIÁO DỤC CON CÁI

 

Bài trước, chúng ta đã nói về thế nào là một gia đình lành mạnh. Đó là một “gia đình có thể đáp ứng được những nhu cầu căn bản của mọi người sống trong đó. Nghĩa là, vợ chồng, cha mẹ và con cái trở thành những người bổ túc cho nhau, giúp nhau phát triển và phát huy được đời sống cá nhân và chu toàn cách tốt nhất vai trò và trách nhiệm đối với nhau”. Trong bài này, chúng ta cùng nhau suy nghĩ về việc giáo dục con cái. Tuy nhiên, là cha mẹ, các bạn phải giáo dục con cái thế nào để chúng có thể trưởng thành và phát triển tốt nhất nhân cách của chúng. Đây là một điều khó. Vì thế, Albert Einstein từng nói: “Mọi trẻ em khi sinh ra đều là thiên tài, thế nhưng trong những giai đoạn bắt đầu tìm hiểu và học hỏi, những phương pháp giáo dục sai lầm có thể bóp chết tố chất thiên tài sẵn có trong các bé”. Đối với các em, cha mẹ chính là người thầy đầu tiên, người thầy cuối cùng, cũng là giáo viên mầm non tốt nhất. Chính vì vậy, quan niệm cũng như phương pháp giáo dục của cha mẹ có ảnh hưởng trực tiếp đến sự trưởng thành của trẻ. (Thôi Hoa Phương, Cha Mẹ Là Người Thầy Đầu Tiên Tốt Nhất, NXB. Văn Hóa – Thông Tin, tr. 3).

 

Để giúp các bạn có được định hướng và giáo dục những đứa con của mình đạt đến sự trưởng thành tốt nhất, xin chia sẻ với các bạn cách tóm tắt phương pháp giáo dục mà tác giả Thôi Hoa Phương đã chia sẻ trong tập sách: “CHA MẸ LÀ NGƯỜI THẦY ĐẦU TIÊN TỐT NHẤT, NXB. Văn Hóa – Thông Tin.

 

I. MỌI TRẺ EM ĐỀU LÀ THIÊN TÀI

1. Thiên Tài Là Kết Quả Của Giáo Dục

Giáo dục mầm non có thể đào tạo ra những thiên tài, bởi con người khi sinh ra đã mang trong mình những khả năng tiềm ẩn.

 

- Giáo dục trẻ ngay từ khi trong bụng mẹ

Thai giáo là phương pháp giáo dục trẻ ngay từ lúc còn trong bụng mẹ. Phương pháp này nhằm kiểm soát môi trường trong và ngoài cơ thể người mẹ, tránh được những kích thích gây ảnh hưởng không tốt, đồng thời tạo những tác động tích cực giúp thai nhi phát triển khỏe mạnh. Thai giáo có lợi cho sự phát triển khỏe mạnh của trẻ sau khi chào đời, là bước khởi đầu của giáo dục mầm non và là động lực để phấn đấu đến mục tiêu “sinh con khỏe mạnh, nuôi dưỡng tốt, giáo dục giỏi”.

Karl Witte đã từng nói: “Muốn giáo dục con cái thì trước tiên phải bắt đầu từ người mẹ”. Có nhiều bà mẹ chỉ quan tâm đến sức khỏe của con mình mà không quan tâm đến việc bồi dưỡng phát triển trí tuệ của các bé, Karl Witte cho rằng đây là một sai lầm và là hành động thiếu trách nhiệm. Người mẹ dũng cảm hoặc luôn vui vẻ sẽ tác động tích cực đến đứa trẻ, trí tuệ và tình yêu mà người mẹ dành cho con sẽ giúp các bé vững vàng hơn khi gặp khó khăn trong quá trình gia nhập xã hội và trưởng thành.

 

- Khuyến khích trẻ tìm tòi sáng tạo

Biểu hiện cụ thể của khả năng tìm tòi sáng tạo của trẻ là chúng thường làm những việc mà cha mẹ cho là không nên làm, kèm theo đó là vô vàn những câu hỏi vì sao. Điều đó chứng tỏ trẻ nhỏ đã bắt đầu biết dùng con mắt của chính mình để quan sát, nhìn nhận thế giới và suy nghĩ về nó. Đây là điều đáng quý nhất ở mỗi đứa trẻ. Chính vì thế, các bậc cha mẹ phải biết kiên nhẫn, đối với những thắc mắc của trẻ, dù biết giải thích hay không cũng không nên phản ứng với sự hiếu kỳ của các bé.

 

- Tập đọc từ sớm làm trẻ thay đổi

Tập đọc từ sớm - mà chủ yếu là nhìn tranh tập đọc có thể giúp trẻ hình thành thói quen nghe, nói, tiếp xúc với mô hình ngôn ngữ tốt nhất, từ đó tìm ra ngôn ngữ phù hợp để giao tiếp. Trên cơ sở ấy, có trẻ còn tự giao tiếp bằng ngôn ngữ mà chính mình sáng tạo ra. Không chỉ vậy, năng khiếu tập đọc, khả năng ghi nhớ, trí tưởng tượng, hay ý thức sáng tạo của các bé cũng sẽ được phát triển.

 

2. Tự Lập Là Bước Khởi Đầu Cho Cuộc Đời Của Trẻ

Karl Witte cho rằng, bồi dưỡng tính tự lập cho trẻ chính là thể hiện tình yêu thực sự đối với các bé, ngược lại nếu quá nuông chiều hay làm theo ý trẻ thì đó chính là bạn đã tự tạo vật cản lớn nhất cho việc hình thành tính tự lập ở các bé, điều này chỉ làm cho các bé khi bước vào cuộc sống sẽ gặp nhiều khó khăn hơn.

 

- Sớm dạy trẻ học cách tự lập

Tự lập, xét trên một góc độ nào đó chính là thoát ly. Sự tự lập của trẻ cũng chính là sự thoát ly khỏi cha mẹ. Thoát ly là một quá trình được bắt đầu ngay từ lúc trẻ được sinh ra. Tính tự lập của trẻ phụ thuộc vào sự sinh trưởng và phát triển hoặc khả năng tự giải quyết mọi việc trong cuộc sống. Cha mẹ nên biết chọn lúc thích hợp và buông tay để con có thể tự đi, tự ăn cơm, ...

 

- Buông tay để trẻ tự làm

Trong mỗi đứa trẻ đều luôn ẩn chứa một nguồn năng lượng rất lớn, chỉ cần buông tay để các bé tự trải nghiệm thì cha mẹ nào cũng sẽ ngạc nhiên và tự hào về con. Vì thế, ngay từ nhỏ, cha mẹ phải biết kiên trì khi để trẻ làm một việc nào đó, để con tự rút ra kinh nghiệm, như vậy mới có thể bồi dưỡng, rèn luyện lòng dũng cảm và sự tự tin, khiến trẻ ngày càng trưởng thành và tự lập hơn.

 

- Bồi dưỡng cho trẻ tính độc lập

Tính độc lập ở trẻ thể hiện ở chỗ trẻ không bị phụ thuộc ai, cả về tư tưởng và hành động trong cuộc sống hàng ngày, không làm theo người khác, có thể suy nghĩ một cách độc lập. Vì vậy, các bậc cha mẹ phải biết cách yêu thương con để trẻ nhỏ có đủ dũng khí và khả năng đối mặt với những khó khăn thử thách hay thất bại trong cuộc sống, nhưng cũng phải biết khi nào nên kỳm nén tình yêu ấy, tạo điều kiện để con có cơ hội được trải nghiệm cuộc sống, từ đó tạo dựng cho trẻ một nhân cách độc lập.

 

3. Cách Giáo Dục Và Bồi Dưỡng Đúng Đắn Là Vô Cùng Quan Trọng

 

- Đừng che lấp lý trí của trẻ

Trẻ nhỏ là một cá thể độc lập, chúng luôn có những suy nghĩ và phán đoán của riêng mình. Là người làm cha làm mẹ, nếu không hiểu được thế giới nội tâm của trẻ, không tôn trọng những yêu cầu tự chủ của các bé, một mực bắt con phải sống theo khuôn khổ mà mình đặt ra, lâu dần, các bé sẽ hình thành thói quen ỷ lại vào người khác. Những đứa trẻ như vậy sau này lớn lên rất có thể sẽ trở thành những người nhút nhát, hay do dự, không có chủ kiến trong bất cứ việc gì.

Muốn bồi dưỡng một đứa trẻ thành người có chính kiến, cần phải tôn trọng sự khởi đầu của trẻ, phải tin tưởng rằng trẻ có thể hình thành được năng lực phán đoán đúng đắn của bản thân, có khả năng tự làm tốt công việc của mình, đồng thời phải tạo không gian để con tự chủ.

 

- Phải tin tưởng con mình

Trong cuộc sống, việc cha mẹ thiếu tin tưởng vào năng lực của trẻ là rất thường gặp. Chính vì không tin tưởng ở các bé, mà cha mẹ đã áp dụng các phương pháp giáo dục thiếu hiệu quả, làm hạn chế tiềm năng của trẻ, trẻ rất khó thể hiện được năng lực của bản thân ra bên ngoài.

Hãy để trẻ tin rằng “mình có thể làm được”, và cho chúng một cơ hội để trải nghiệm.

 

- Cho phép trẻ làm hỏng

Spencer - nhà giáo dục nổi tiếng người Anh từng nói: “Không có đứa trẻ nào mà không bướng bỉnh, khó bảo, nhưng sự nghịch ngợm lại thường liên quan đến tính sáng tạo, đó là động lực ban đầu cho sự phát triển trí tuệ của trẻ.”

Cha mẹ nên biết cách tìm kiếm và phát hiện tiềm năng sáng tạo của trẻ ngay trong sự bướng bỉnh, khó bảo và nghịch ngợm ấy.

 

- Không khen ngợi trẻ quá mức

Karl Witte cho rằng, khi dạy trẻ cần phải tuân theo những đặc điểm tâm lý của các bé, phải học cách tán thưởng, khen ngợi con. Tuy nhiên, ông cũng nhắc nhở các bậc cha mẹ rằng: Đừng nên khen con quá mức, bởi khen ngợi một cách tùy tiện sẽ rất dễ gây phản tác dụng. Vì thế, người lớn cần chú ý: khen ngợi thì đừng quá phức tạp, cũng đừng khen con trước mặt người khác, tránh để trẻ trở nên tự mãn.

 

4. Học Tập Trong Môi Trường Tự Nhiên

Thông thường, trẻ có tâm hồn gần gũi với thiên nhiên. Vì thế, cha mẹ nên cho trẻ tiếp xúc nhiều với thiên nhiên, để các bé được tận mắt quan sát những sự vật mình yêu thích, để chúng có thể tìm kiếm được những điều bí mật đang ẩn chứa trong thế giới tự nhiên.

 

5. Nên Giáo Dục Ngôn Ngữ Từ Sớm

Khả năng về ngôn ngữ là cơ sở của mọi khả năng. Einstein từng nói: “Sự phát triển trí tuệ cũng như phương pháp hình thành những khái niệm của một người trước tiên được quyết định bởi ngôn ngữ.” Có thể thấy, ngôn ngữ và trí tuệ có mối quan hệ vô cùng mật thiết. Giai đoạn mầm non là giai đoạn quan trọng cho việc phát triển năng lực ngôn ngữ. Sớm cho trẻ nhận biết ngôn ngữ, học ngôn ngữ là tiền đề cho sự phát triển trí tuệ, phát triển khả năng truyền đạt bằng miệng, khả năng lý giải kiến thức và khả năng biểu đạt trên giấy... Theo Karl Witte, tiến hành giáo dục ngôn ngữ cho trẻ một cách sớm nhất có thể là điều vô cùng quan trọng. Ông chủ trương tiến hành “thấm nhuần” từ vựng cho trẻ ngay từ khi trẻ được 15 ngày tuổi, khi trẻ bắt đầu nhận biết được sự vật thì có thể dạy trẻ học nói.

Vì vậy, trong cuộc sống hàng ngày, cha mẹ nên tạo cho trẻ môi trường nghe nhiều. Việc nghe những bài hát nhẹ nhàng, có thể giúp chỉnh sửa ngữ điệu cho trẻ, tăng vốn từ vựng, giúp trẻ hòa nhập với việc học ngoại ngữ một cách vui vẻ. Không chỉ vậy, những giai điệu nhẹ nhàng vui tươi, cộng thêm những từ ngữ đơn giản, dễ hiểu sẽ kích thích trẻ học được những từ ngữ đơn giản trong bài hát, đồng thời ghi nhớ thật kĩ, học tập một cách vui vẻ, từ đó tốc độ nắm bắt ngoại ngữ càng cao.

 

6. Chú Trọng Sự Phát Triển Toàn Diện Ở Trẻ

Giáo dục trẻ nhỏ hoàn toàn không phải việc bồi dưỡng trẻ trở thành thần đồng, mà phải nuôi dạy trẻ trở thành con người phát triển toàn diện. Vì thế, mỗi người cha người mẹ cần giữ tâm thái nhẹ nhàng, nỗ lực nuôi dạy trẻ phát triển một cách toàn diện. Cụ thể:

- Cha mẹ cần phải bồi dưỡng cho trẻ lòng tự trọng theo đúng nghĩa để trẻ biết tôn trong người khác và những giá trị. Nhờ vậy mà trẻ trở nên tin tưởng vào giá trị của bản thân mình.

- Chú trọng giáo dục phẩm chất đạo đức cho trẻ

- Giúp trẻ rèn luyện sức khỏe bằng thể dục thể thao

(Còn tiếp)

 

HƯƠNG QUÊ

 

Bài viết liên quan:

Suy tư mục vụ năm MVGĐ 10/2018: “Để Yêu thương và tôn trọng Em…
Viết cho các gia đình trẻ: GIÁO DỤC CON CÁI
Suy tư mục vụ năm MVGĐ 2018: “TRƯỚC MẶT CHÚA” Bài 9
Suy tư MVGĐ 8/2018: Tự do chứ không bị ép buộc
Viết Cho Các Gia Đình Trẻ: GIÁO DỤC CON CÁI
Suy tư Năm Mục vụ Gia đình 2018: Đồng hành với các gia đình trẻ
Suy tư Năm Mục vụ Gia đình 2018: Đồng hành với các gia đình trẻ
Viết cho các gia đình trẻ: GIA ĐÌNH LÀNH MẠNH
Suy tư mục vụ năm MVGĐ: CỘI RỄ VÌ SAO HÔN NHÂN KHÔNG HẠNH PHÚC (Bài 5)
Viết Cho Các Gia Đình Trẻ: Các giai đoạn trưởng thành của gia đình
Page 1 of 12 (111 items)
Prev
[1]
2
3
4
5
6
7
10
11
12
Next
Bài viết mới
Câu chuyện chiều thứ 7
Thống kê Truy cập
Đang online: 862
Tất cả: 52,070,183