Nếu bạn nghĩ rằng Thượng Đế đã chết, xin mời bạn đọc câu trả lời của Zygmunt Bauman

Nhà xã hội học danh tiếng Zygmunt Bauman giải thích vì sao triết gia Nietzsche và nhà xã hội học Peter Berger đã lầm.

“Không còn tôn giáo nữa… Chúa đã chết”. Triết gia Nietzsche và sau đó là nhà xã hội học Peter Berger đã tuyên bố như trên, cái chết của Thiên Chúa đã trở nên lời khẳng định được phổ biến lan rộng. Và đó là lý do vì sao nhà xã hội học người Anh-Ba Lan Zygmunt Bauman đã lật ngược ý tưởng này, khởi đi từ các trích đoạn trong bản văn công bố trên Il Piccolo, ngày 15 tháng 11-2016.

Cáo phó non

“Có bao nhiêu lần chúng ta nghe con số trẻ sơ sinh được mang đến nhà thờ rửa tội bị giảm xuống không? Có đúng là con số những người đi nhà thờ xem lễ ngày chúa nhật cũng giảm không? Các con số thống kê được chọn trong mục đích chính xác hỗ trợ cho tiền đề này. Và cứ lặp đi lặp lại không ngừng trong mục đích làm cho chúng ta tin, cũng như đã xảy ra với tất cả các thành kiến khác, cho rằng đây là một khẳng định có nền tảng và đúng. Nhưng các thống kê này có làm đúng bổn phận của nó không? Có thể nó sẽ hoàn thành nghĩa vụ của mình nếu, khối lượng khổng lồ và ngày càng tăng của các sự kiện khác nói lên và chứng minh ngược lại, làm lệch hướng tất cả mọi chẩn đoán, tôn giáo vẫn tồn tại và tiếp tục có sức mạnh, có ảnh hưởng, lời tuyên bố Chúa chết là lời cáo phó quá sớm”.

Peter Berger chịu là đúng

Nhà xã hội học Zygmunt Baumann nhắc lại, ngay cả Peter Berger, một trong các nhà xã hội học lớn về tôn giáo của thế kỷ 20 cũng phải đổi ý lại với sự chẩn đoán của mình về một tôn giáo đã kiệt sức.

“Năm 1968, trên báo New York Times, ông đã tiên đoán một sự thay đổi trong bối cảnh tôn giáo, cho rằng thế kỷ 21 chỉ có thể tìm thấy “các tín hữu trong các tà phái nhỏ, nâng đỡ lẫn nhau để cự lại với một văn hóa thế tục toàn cầu”. Nhưng ba mươi năm sau, ở ngưỡng cửa của thế kỷ 21, nhà xã hội học đã phải thú nhận trong quyển sách Giải thế tục hóa của Thế giới (The Desecularization of the world, 1999): “Ý tưởng theo đó, chúng ta sống trong một thế giới thế tục là sai. Thế giới ngày nay lại mang tính cách tôn giáo mãnh liệt hơn bao giờ.” 

Sức mạnh của thành kiến

Peter Berger đổi ý lại với chẩn đoán của mình. Nhưng có bao nhiêu người sẽ làm như ông? Biết bao nhiêu lần thành kiến đã thắng thế trên thực tế của các sự việc?

Nhà xã hội học Zygmunt Bauman cảnh báo: “Thành kiến là độc đoán: những ai bám vào thành kiến, họ từ chối mọi lập luận, họ bịt tai lại với các phê phán không thuận với họ, vì họ sợ phải không còn cứng ngắt với các xác tín của họ”. 

Nietzsche đã lầm

Một nhân vật lớn mà chúng ta có thể xếp trong danh sách những người bi quan là triết gia Friedrich Nietzsche: trong tác phẩm Sự Hiểu biết Vui vẻ (Le gai savoir), một tác phẩm tiêu biểu của triết gia, ông khẳng định: “Thượng đế đã chết! Thượng đế vẫn còn chết! Và chính chúng ta đã giết Thượng đế! Làm sao chúng ta tự an ủi mình, chúng ta, những kẻ giết người của những kẻ giết người? Những gì thiêng liêng nhất, cực mạnh nhất mà thế giới nắm giữ cho đến bây giờ đã mất hết máu dưới con dao của chúng ta; Ai có thể rửa được máu này?”

Nhưng Zygmunt Bauman đã trả lời lại:

“Thượng đế vẫn còn sống, như chúng ta thấy – và chúng ta thấy rõ – qua các tôn giáo, dựa trên sự hiện diện bất diệt của mình; ngược với lời tuyên bố tự cao của tư duy hiện đại, theo đó, chúng ta là những người hoàn toàn có khả năng nắm lấy, hiểu, mô tả, đương đầu và quản lý thế giới cũng như sự hiện diện của chúng ta trên quả đất này là hoàn toàn hài hòa; và ngược với chủ ý được tuyên bố, thế giới này ở dưới quyền quản trị duy nhất của con người, trang bị bằng lý trí của nó với hai động lực: khoa học và kỹ thuật. Trái ngược với lời hứa của họ, các vũ khí này đã không trang bị cho chúng ta, là những sinh vật phải chết, trước quyền lực toàn năng – nét đặc trưng của Thiên Chúa bất tử – và lại càng ít có khả năng để đối phó với tất cả các khám phá và phát minh khủng khiếp mà họ không bao giờ đạt đến”.

Cái chết của nhân loại

Nhà xã hội học kết luận rằng, nếu Chúa phải “chết”, nói cách khác Chúa phải biệt cư ra khỏi tư tưởng chúng ta, ra khỏi cuộc sống chúng ta, không còn là điểm quy chiếu, là lời kêu gọi, và bị vào quên lãng thì cái chết này chỉ duy nhất xảy ra cùng với cái chết của nhân loại. Tại sao? Vì Chúa “tồn tại cho sự thiếu sót của chúng ta, cho sự thiếu sót của thân phận con người – theo công thức đáng nhớ của triết gia vĩ đại người Ba Lan Leszek Kolakowski – sự thiếu sót trong tư tưởng của chúng ta, sự thiếu sót trong khả năng áp dụng vào thực tế của chúng ta; sự thiếu sót mà chắc chắn nó sẽ không bao giờ vượt qua được”.

Nhà xã hội học Zygmunt Bauman nhấn mạnh: “Có những hiện tượng mà chúng ta không thể nhận thức được – chẳng hạn như sự vĩnh cửu và vô tận, hoặc tại sao và vì những gì mà chúng ta tồn tại, và tại sao có một cái gì đó chứ không phải là hư không – các hiện tượng và các chất vấn dù có các cố gắng trí tuệ phi thường nhất, chúng ta cũng không bao giờ hiểu được”.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Bài viết liên quan:

Một giám mục của Giáo hội thầm lặng Trung Quốc: “Chúng tôi sẽ vâng phục Đức giáo hoàng”
Đức Phanxicô nói mình ở “trên danh sách chờ” để được phong thánh
Đức Hồng Y Trần Nhật Quân cảnh báo: Cộng sản muốn bắt Giáo Hội làm nô lệ
Tự sắc mới của Đức Thánh Cha về việc từ chức vì lý do tuổi tác
Bài giảng của Đức Thánh Cha ngày thứ Tư Lễ Tro 2018 khai mạc Mùa Chay Thánh
Bài phát biểu của ĐHY Leonardo Sandri về quyền tự do tôn giáo
Một linh mục Australia bị vạ tuyệt thông vì vi phạm ấn bí tích Hoà Giải
Đức Thánh Cha gửi lời Chúc Tết đến các gia đình
Điện tặc xâm nhập vào Web site của Vatican xuyên tạc ý kiến ĐGH
Kết quả thống kê ơn gọi tu trì ở Hoa kỳ
Page 1 of 117 (1161 items)
Prev
[1]
2
3
4
5
6
7
115
116
117
Next
Bài viết mới
  • Sám hối - Hoán cải

    Chỉ có “sám” mà không có “hối” thì tội vẫn còn nguyên. Không có sự ăn năn hối cải thì không bao giờ có quyết tâm thay đổi.

  • Suy niệm Chúa nhật 1 Mùa Chay B

    Gợi ý THÚ VẬT từ Bài Tin Mừng: Hãy có sống hòa hợp như Chúa Giêsu để vượt thắng thử thách nhờ sự trợ giúp của muôn vật.

  • 7 lý do để xưng tội

    Những người thường xuyên xưng tội với ước muốn tiến bộ sẽ thấy những bước dài trong đời sống tâm linh”.Đây là 7 lý do để thường xuyên xưng ...

  • Nỗi lo vị thành niên sống với giới tính ảo

    Tình trạng lệch lạc giới tính hay sống với giới tính ảo ở thanh thiếu niên hiện nay không còn là chuyện hiếm và rất được xã hội quan tâm.

  • Có đâu vui cho bằng mái nhà

    Ai cũng nôn nao về đến nhà, tất cả cũng chỉ vì mái nhà là gia đình, mái nhà là mái ấm hạnh phúc; mái nhà là chiếc nôi đầu đời của chúng ...

  • Phần thưởng của bậc sống độc thân

    Nếu làm một linh mục, tôi sẽ không được chết trong tay bất kỳ ai. Tôi sẽ chết như những người độc thân khác! Trong cách chết đó, cũng có một ...

  • Sứ Điệp Tân Niên

    Năm mới khởi đầu, những cái khởi sự mới cũng đang cần bắt đầu: Canh tân, chấn chỉnh, quyết tâm,… Đây là 10 sứ điệp cần thiết cho chúng ta ...

  • Chuyện kiêng cữ ( dịp Tết)

    Ai có thể biết giờ nào tốt? Vậy giờ chết và giờ sinh thì sao? Ai biết chắc? Nếu thực sự biết giờ nào tốt, sao không ráng chờ đến đúng giờ phút ...

  • Mẹ ơi thế giới mênh mông nhưng con phải quay về

    TTO - "Mẹ ơi thế giới mênh mông, mênh mông không bằng nhà mình. Dù cho phú quý vinh quang, vinh quang không bằng có Mẹ…", vừa nghe hết lời ...

  • Bụi tro lãng mạn

    Năm nay, 2018, những người Công giáo băn khoăn rằng Ngày Tình Yêu đúng vào Thứ Tư Lễ Tro. Vậy ngày lễ tình yêu có tương hợp với việc khởi đầu ...

Câu chuyện chiều thứ 7
Thống kê Truy cập
Đang online: 667
Tất cả: 47,675,016